Sulama suyu asit hesaplama
Kuyu suyundaki bikarbonat (HCO₃⁻) pH’ı yüksek tutar, damlatıcıda kireç bağlar ve besinlerin alınmasını zorlaştırır. Asit bu bikarbonatı nötrler. Su analizindeki bikarbonatı, hedef pH’ı ve asidinizi yazın; araç bir ton suya kaç mL asit gerektiğini, saatlik enjeksiyonu, günlük asidi ve asitten gelen azot, fosfor ya da kükürdü hesaplar.
Hesaplayıcı yükleniyor…
Örnek hesap
Aksu’da bir kuyu: analizde 305 mg/L bikarbonat (5 meq/L), pH 7,4. Hedef pH 6,0; asit %65 nitrik asit (yoğunluk 1,39). Bir şiftin debisi 36 m³/sa, en sıcak günde 150 ton su gidiyor.
- Nötrlenecek bikarbonat 3,32 meq/L; suda yaklaşık 103 mg/L bikarbonat kalır
- Asidin gücü 0,65 × 1.390 ÷ 63 = 14,3 meq/mL
- Bir ton suya 3,32 × 1.000 ÷ 14,3 ≈ 231 mL nitrik asit
- Enjeksiyon 231 mL × 36 = 8,3 L/sa; günde yaklaşık 35 litre
- Gelen azot 3,32 × 14 = 46 ppm N; gübre programından düşülür
[Örnek rakamlar Perge’nin onayını bekliyor.]
Nasıl hesaplanır?
Asit, bikarbonatı eşdeğer eşdeğer nötrler: bir miliekivalan (meq) asit, bir meq bikarbonatı karbondioksit ve suya çevirir. Analiz bikarbonatı mg/L verirse 61’e bölerek meq/L’ye çevirin.
Hedef pH’ta ne kadar bikarbonat kalacağını karbonik asit dengesi verir: pH = 6,35 + log(bikarbonat ÷ çözünmüş CO₂). Damla hattı kapalı olduğu için asitten çıkan CO₂ suda kalır; pH 6’da bikarbonatın yaklaşık üçte biri kalır. Suyun pH’ını da yazarsanız suda zaten olan CO₂ hesaba girer.
Hedefi pH yerine suda kalacak bikarbonat olarak da verebilirsiniz. 30–60 mg/L (0,5–1 meq/L) bikarbonat bırakmak pH’ın aniden düşmesini önler.
Asidin gücü derişimden ve yoğunluktan çıkar: meq/mL = derişim × yoğunluk × 1.000 ÷ eşdeğer ağırlık. Eşdeğer ağırlık nitrik asitte 63, sülfürik asitte 49’dur. Fosforik asit pH 5,5–6’da tek hidrojenini verir, bu yüzden 98 alınır. Buna göre %65 nitrik asit yaklaşık 14,3, %85 fosforik asit 14,7, %96 sülfürik asit 36 meq/mL’dir.
Asitle güvenli çalışma
- Asidi her zaman suya ekleyin. Suyu asidin üstüne dökmeyin: ısınıp sıçrar.
- Eldiven, koruyucu gözlük ve aside dayanıklı önlük takın; yakında bol temiz su bulundurun.
- Asitleri birbiriyle karıştırmayın. Asidi derişik gübreyle aynı tanka koymayın; ayrı tanktan, ayrı kanaldan verin.
- Derişik nitrik asit boğucu buhar çıkarır. Tankı kapalı ve havadar bir yerde tutun.
Sık sorulan sorular
Sulama suyunun pH’ı nasıl düşürülür?
Suya ölçülü asit katılarak. Asit, pH’ı yükselten bikarbonatı nötrler. Damla sulamada çoğunlukla nitrik, fosforik ya da sülfürik asit kullanılır ve gübreleme ünitesinden ayrı bir kanalla, pH ölçülerek verilir.
1 ton suya ne kadar nitrik asit konur?
Suyun bikarbonatına bağlıdır. 300 mg/L civarı bikarbonatlı bir kuyu suyunu pH 6’ya indirmek için bir ton suya yaklaşık 200–250 mL %65 nitrik asit gerekir. Kendi analizinizle hesaplayın ve pH ölçerle doğrulayın.
Damla sulamada hangi asit kullanılır?
Nitrik asit hem pH düşürür hem azot verir; en çok kullanılandır. Fosforik asit fosfor gereken dönemde iyidir, ama sert suda çökelti yapabilir ve fazla fosfor verebilir. Sülfürik asit en güçlüsüdür, daha az miktar yeter, ama kullanımı en tehlikelisidir.
Sulama suyunda bikarbonat neden zararlı?
Bikarbonat suyun pH’ını yüksek tutar. Yüksek pH’ta kalsiyum ve magnezyum kireç olarak çöker ve damlatıcıları tıkar. Demir, mangan ve fosfor gibi besinler de bitkiye zor geçer.
Damla sulamada suyun pH’ı kaç olmalı?
Çoğunlukla 5,5 ile 6,5 arası istenir. Topraksız tarımda alt sınıra (5,5–6), toprakta üst sınıra yakın çalışılır. Ürününüz için doğru değeri su analizinize bakarak birlikte belirleyebiliriz.
Bikarbonat mg/L’den meq/L’ye nasıl çevrilir?
61’e bölün: 1 meq/L bikarbonat 61 mg/L’dir. Örneğin 305 mg/L bikarbonat 5 meq/L eder.