Pompa hesaplama: basma yüksekliği ve motor gücü
Pompa hesabı iki sayı verir: debi ve toplam basma yüksekliği (TDH). Basma yüksekliği; kuyudaki su seviyesi, kot farkı, boru ve filtre kayıpları ile sahada istenen basıncın toplamıdır. Bu ikisinden pompanın mil gücü ve standart motor boyu çıkar. Araç dalgıç ve yüzey pompası için hesap yapar; sonucu pompa eğrisinde arayacağınız çalışma noktası olarak verir.
Hesaplayıcı yükleniyor…
Örnek hesap
Serik’te 25 dekarlık topraksız çilek serası. Her şift saatte 36 ton su çekiyor. Kuyuda pompa çalışırken su 45 m derinde. En uzak vana kuyudan 8 m yüksekte ve 400 m Ø110 PE100 boruyla besleniyor; boru kaybı 0,84 bar. Vana girişinde 1,5 bar, filtre ve gübreleme ünitesinde 0,5 bar kayıp var.
- Basma yüksekliği 45 + 8 + 8,6 (boru) + 5,1 (filtre ve gübreleme) + 15,3 (sahadaki basınç) = 82 mSS
- Hidrolik güç 36 × 82 ÷ 367 = 8,0 kW
- Mil gücü %65 pompa verimiyle 8,0 ÷ 0,65 = 12,4 kW
- Motor 12,4 kW + %10 pay = 13,6 kW, yani standart 15 kW (20 HP) motor; trifaze gerekir
- Şebekeden çekilen güç %80 motor verimiyle 15,5 kW
- Çalışma noktası 36 m³/sa ve 82 m. Ana boru Ø125 olursa 78 m’ye iner ve pompa 0,75 kW daha az güç çeker.
[Örnek rakamlar Perge’nin onayını bekliyor.]
Nasıl hesaplanır?
Toplam basma yüksekliği, suyun kaldırıldığı yükseklik ile yolda harcanan basıncın toplamıdır. Dalgıç pompada kaldırma yüksekliği dinamik su seviyesidir: pompa çalışırken suyun yerden derinliği. Yüzey pompasında su yüzeyi ile pompa arasındaki emme yüksekliğidir. Buna arazinin en yüksek noktasına kadar kot farkı eklenir. Boru kaybı, filtre ve gübreleme ünitesinin kaybı ve vanada istenen basınç bar olarak verilir; her biri 10,2 ile çarpılıp metreye çevrilir.
Hidrolik güç (kW) = debi (m³/sa) × basma yüksekliği (m) ÷ 367. Pompa bu gücü kayıpsız veremez; mil gücü, hidrolik gücün pompa verimine bölünmesiyle bulunur. Motor, mil gücünün %10 fazlasını karşılayan ilk standart IEC boyudur. Şebekeden çekilen güç ise mil gücünün motor verimine bölümüdür.
Bu araç marka ya da model önermez. Çalışma noktasını (debi ve basma yüksekliği) seçtiğiniz markanın pompa eğrisinde arayın. Nokta, eğrinin en verimli bölgesine düşmelidir.
Sık sorulan sorular
Pompa basma yüksekliği nasıl hesaplanır?
Kuyudaki dinamik su seviyesini, en yüksek noktaya kadar kot farkını ve boru, filtre ve gübreleme kayıplarını toplayın. Üstüne sahada istenen basıncı ekleyin. Bar olarak verilen değerleri 10,2 ile çarpıp metreye çevirin. Sonuç metre su sütunu (mSS) olarak toplam basma yüksekliğidir.
Dalgıç pompa kaç kW olmalı?
Debi (m³/sa) × basma yüksekliği (m) ÷ 367 hidrolik gücü verir. Bunu pompa verimine bölün, %10 pay ekleyin ve bir üst standart motor boyunu seçin. Saatte 36 ton suyu 82 m’ye basan bir pompa 12,4 kW mil gücü ister ve 15 kW (20 HP) motorla çalışır.
1 bar kaç metre basma yüksekliğidir?
1 bar, yaklaşık 10,2 metre su sütununa eşittir. Vana girişinde 1,5 bar isteniyorsa pompa bunun için 15,3 m basmalıdır. Pompa etiketlerindeki metre değeri bu yüzden bar değerinin yaklaşık on katıdır.
Monofaze pompa kaç kW’a kadar olur?
Tarımda kullanılan monofaze (220 V) pompalar çoğunlukla 3 kW’a (4 HP) kadar çıkar. Daha büyük motorlar için arazide trifaze (380 V) elektrik gerekir. Trifaze motor aynı güçte daha az akım çeker ve daha uzun ömürlüdür.
Pompa verimi kaç alınmalı?
Tarımsal sulama pompalarında verim çoğunlukla %60 ile %75 arasındadır; ön hesapta %65 almak güvenlidir. Doğru değer, pompanın eğrisinde çalışma noktasındaki verimdir. Verim düştükçe aynı iş için daha büyük motor ve daha çok elektrik gerekir.