Damlama borusu seçimi
Damlama borusu seçimi üç soruyla başlar: boru kaç sezon dayanacak, arazi eğimli mi, sıra ne kadar uzun. Tek sezonluk düz açık tarlada şerit boru, birkaç yıl kalacak serada kalın cidarlı boru, eğimli arazide ve saksıda basınç ayarlı (PC) boru kullanılır. Araç, Perge kataloğundaki Rivulis serilerinden uyanları ve bir borunun eşit sulayabileceği en uzun sırayı da gösterir.
Hesaplayıcı yükleniyor…
Örnek hesap
Aksu’da açık tarlada biber. Sıralar 150 m, arazi düz, toprak tınlı; boru tek sezon kullanılacak. Damlatıcı aralığı 30 cm, debi 1 L/sa, boru başında 1 bar.
- Boru tipi şerit damla borusu, cidar 0,15–0,20 mm (6–8 mil), Rivulis D1000
- 16 mm boru en çok 115 m eşit sular; 150 m’lik sırada son damlatıcıda basınç 0,62 bara düşer, damlatıcılar arası debi farkı %21 olur
- 22 mm boru en çok 200 m; 150 m’lik sırada debi farkı %4, sıra başı debisi 500 L/sa
- Karar 22 mm şerit boru ya da sıranın ortasından beslenen 16 mm boru (iki yana 75 m)
[Örnek rakamlar ve Perge’nin stokta tuttuğu seri ve ölçüler onay bekliyor.]
Nasıl hesaplanır?
Önce boru tipi seçilir. Tek sezonluk ve düz açık tarlada şerit boru (6–8 mil) yeter. Boru birkaç sezon kalacaksa kalın cidarlı boru seçilir: 2–3 sezon için 0,45–0,76 mm, 4 yıl ve üzeri için 0,89–1,14 mm. Eğim %2’yi geçiyorsa ya da saksıda ve olukta her bitkiye aynı su gitmeliyse basınç ayarlı (PC) boru kullanılır.
Sonra en uzun sıra bulunur. Boru, iki damlatıcı arası bir adım olmak üzere baştan sona hesaplanır. Her adımda borudan geçen su azalır; sürtünme kaybı Darcy-Weisbach formülü ve Blasius sürtünme katsayısıyla bulunur, eğimden gelen kayıp ya da kazanç eklenir. Bu, Christiansen F katsayısıyla yapılan bilinen hesabın adım adım hâlidir ve eğimi doğrudan hesaba katar.
Basınç ayarsız boruda sınır, damlatıcılar arası debi farkının %10’u geçmemesidir; bu, yaklaşık %19 basınç farkına denk gelir. Basınç ayarlı boruda sınır, sıranın her yerinde basıncın 0,5 barın üstünde kalmasıdır. Sonuç bir tahmindir; kesin boy, üreticinin kendi tablosundan okunur.
Sık sorulan sorular
Damla sulama borusu kaç metre çekilir?
Boru çapına, damlatıcı aralığına, debiye, basınca ve eğime bağlıdır. Düz arazide 16 mm şerit boru, 30 cm aralık ve 1 L/sa debiyle, 1 bar basınçta yaklaşık 115 m eşit sular. 22 mm boru aynı koşulda yaklaşık 200 m gider. Daha uzun sıralarda boru ortadan beslenir ya da basınç ayarlı boru kullanılır.
Damlama borusu kaç mil olmalı?
Mil, borunun cidar kalınlığıdır; 1 mil 0,0254 mm’dir. Tek sezonluk açık tarla için 6–8 mil (0,15–0,20 mm) şerit boru yeter. 2–3 sezon kullanılacaksa 18–30 mil (0,45–0,76 mm), sera ve bahçede yıllarca kalacaksa 35–45 mil (0,89–1,14 mm) kalın cidarlı boru seçilir.
Şerit boru mu, kalın cidarlı boru mu?
Şerit boru ince cidarlı ve hafiftir, genellikle bir sezon dayanır; açık tarla sebzesinde her yıl yenilenir. Kalın cidarlı boru birkaç sezon, hatta yıllarca kullanılır; sera, bağ ve meyve bahçesi için uygundur. Boruyu sezon sonunda toplayıp yeniden serecekseniz kalın cidar seçin.
Basınç ayarlı damla borusu ne zaman kullanılır?
Eğimli arazide (yaklaşık %2’den dik), çok uzun sıralarda ve saksıda ya da olukta her bitkiye aynı suyun gitmesi gerektiğinde. Basınç ayarlı damlatıcı, belli bir basınç aralığında, çoğu modelde yaklaşık 0,5 barın üstünde, hep aynı debiyi verir. Düz ve kısa sıralarda gerekmez.
Damlatıcı aralığı kaç cm olmalı?
Toprağa ve bitkiye göre değişir. Kumlu toprakta su yana az yayıldığı için en çok 30 cm, tınlı toprakta 30–50 cm, killi toprakta 60 cm’ye kadar çıkılabilir. Sık dikilen sebzede 20–30 cm yaygındır. Topraksız tarımda aralık saksı ya da bitki aralığına göre seçilir.
Damla sulama borusu kaç bar basınçla çalışır?
Şerit borular genellikle 0,5–1 bar arasında çalışır ve 1 barı geçmemelidir. Kalın cidarlı borular çoğu zaman 1 bar civarında çalıştırılır; basınç arttıkça debi de artar. Basınç ayarlı borular yaklaşık 0,5 ile 3,5 bar arasında aynı debiyi verir. Sınırları her serinin kendi kataloğundan kontrol edin.